Những vị trí trong bếp có nhiều vi khuẩn hơn bồn cầu
Nhiều vật dụng quen thuộc trong bếp có thể chứa lượng vi sinh vật cao hơn mọi người vẫn nghĩ. Bài viết chỉ ra các điểm dễ tích tụ vi khuẩn, cách vệ sinh đúng và tiêu chí lựa chọn thiết bị giúp căn bếp sạch hơn.
Nhiều người cho rằng bồn cầu là nơi bẩn nhất trong nhà. Thực tế, những vị trí trong bếp có nhiều vi khuẩn hơn bồn cầu có thể nằm ngay trên các vật dụng được dùng hằng ngày. Độ ẩm, dầu mỡ và cặn thức ăn khiến vi sinh vật dễ tồn tại rồi lan sang tay người, bát đĩa và thực phẩm.

Vì sao những vị trí trong bếp có nhiều vi khuẩn hơn bồn cầu
Bếp liên tục tiếp xúc với thịt sống, rau củ chưa rửa, nước và vụn thực phẩm. Trong khi khu vực vệ sinh thường được làm sạch bằng chất tẩy chuyên dụng, nhiều dụng cụ bếp chỉ được tráng nước hoặc lau bằng cùng một chiếc khăn.
Nghiên cứu của NSF năm 2011 trên 22 gia đình và 30 vật dụng cho thấy ba trong năm điểm có mật độ vi sinh vật cao nhất nằm trong bếp. Miếng rửa bát đứng đầu, chậu rửa đứng thứ hai và khoang chứa nước của máy pha cà phê đứng thứ năm.
Sáu vị trí dễ tích tụ vi khuẩn trong bếp
Miếng rửa bát và khăn lau
Miếng rửa giữ nước lâu, đồng thời tiếp xúc với dầu mỡ và thức ăn thừa. Khi dùng để lau cả bát đĩa lẫn mặt bàn, nó có thể phát tán vi khuẩn. Nên vắt khô sau mỗi lần dùng, giặt khăn lau hằng ngày và thay miếng rửa khi có mùi hoặc đổi màu.

Chậu rửa và miệng thoát nước
Chậu bếp tiếp nhận nước rửa rau, nước từ thịt sống và cặn thức ăn. Các góc nối, rổ lọc và miệng thoát nước thường ẩm nên dễ hình thành màng bẩn.
Sau khi sơ chế, cần loại bỏ rác, rửa thành chậu, vệ sinh rổ lọc và làm khô bề mặt. Không nên đặt thực phẩm đã rửa trực tiếp xuống đáy chậu vì vi khuẩn còn tồn tại có thể bám trở lại thực phẩm.
Tay nắm vòi nước và núm bếp
Đây là các điểm thường được chạm vào khi tay còn dính nước thịt, vỏ trứng hoặc đất từ rau củ. Người dùng sau đó tiếp tục cầm dao, bát hoặc thức ăn chín nên nguy cơ lây nhiễm chéo tăng lên.
Tay nắm vòi nên được lau mỗi ngày. Núm bếp và bảng điều khiển cần vệ sinh theo hướng dẫn của nhà sản xuất để vừa loại bỏ vết bẩn vừa hạn chế ảnh hưởng đến linh kiện.
Thớt và các rãnh dao
Vết cắt sâu trên thớt giữ lại nước và vụn thực phẩm, đặc biệt sau khi chế biến thịt, cá hoặc gia cầm. Việc dùng chung một chiếc thớt cho thực phẩm sống và thức ăn đã chín có thể đưa vi khuẩn trực tiếp vào bữa ăn.
Nên sử dụng thớt riêng cho thực phẩm sống và thực phẩm ăn ngay. Sau mỗi lần dùng, thớt cần được rửa kỹ, dựng đứng để khô và thay mới khi xuất hiện rãnh sâu, vết nứt hoặc tình trạng cong vênh.
Ngăn rau, ngăn thịt và gioăng tủ lạnh
Nhiệt độ thấp làm chậm sự phát triển của vi sinh vật nhưng không khiến tủ lạnh trở thành khu vực vô trùng. Nghiên cứu NSF năm 2013 từng phát hiện Salmonella, Listeria, E. coli, nấm men và nấm mốc tại một số ngăn chứa thực phẩm được kiểm tra.
Thịt sống nên đặt trong hộp kín ở ngăn thấp để tránh nước rỉ xuống rau củ. Ngăn kéo và gioăng cửa cần được vệ sinh định kỳ, sau đó lau khô trước khi sử dụng lại.

Gioăng máy xay và khoang chứa nước
Gioăng cao su của máy xay, nắp hộp thực phẩm và khoang chứa nước có nhiều khe nhỏ khó quan sát. Nếu chỉ rửa phần cối hoặc bề mặt ngoài, cặn thực phẩm vẫn có thể tồn tại.
Các bộ phận cần được tháo rời đúng hướng dẫn, rửa sạch sau mỗi lần sử dụng và để khô hoàn toàn trước khi lắp lại. Với máy pha cà phê hoặc thiết bị có đường dẫn nước, người dùng nên tuân thủ chu kỳ vệ sinh do nhà sản xuất khuyến nghị.
Cách làm sạch bếp hiệu quả
Hãy tách thực phẩm sống khỏi thực phẩm chín từ lúc bảo quản đến khi chế biến. Dao, thớt và hộp đựng cần được rửa giữa các nhóm thực phẩm. Khăn lau mặt bàn không nên dùng để lau tay hoặc bát đĩa.
Gia đình nên ưu tiên thiết bị có bề mặt ít khe, phụ kiện dễ tháo và vật liệu thuận tiện vệ sinh. Chậu bếp và vòi bếp có thiết kế hạn chế đọng nước sẽ giúp việc làm sạch hằng ngày đơn giản hơn.
Máy rửa bát có thể hỗ trợ làm sạch ổn định khi bát đĩa được xếp đúng cách và lựa chọn chương trình phù hợp. Theo NSF, máy đạt tiêu chuẩn NSF/ANSI 184 có thể giảm tối thiểu 99,999 phần trăm vi khuẩn khi chạy chế độ khử khuẩn. Không nên mặc định mọi máy đều đạt mức này vì hiệu quả phụ thuộc vào chứng nhận và cách sử dụng.

Lựa chọn thiết bị phù hợp để giữ bếp sạch hơn
Danh mục thiết bị nhà bếp tại BếpNK có máy rửa bát, bếp từ, máy hút mùi, lò nướng, lò vi sóng, chậu bếp, vòi bếp và chất tẩy rửa. Riêng máy rửa bát có các kiểu độc lập, âm tủ và bán âm, phù hợp với nhiều diện tích và nhu cầu sử dụng.
Khi lựa chọn máy rửa bát, nên ưu tiên dung tích phù hợp với số thành viên, chương trình vệ sinh ở nhiệt độ cao, khoang máy dễ làm sạch, khả năng tiết kiệm điện nước và chính sách bảo hành rõ ràng.
Với chậu và vòi bếp, người dùng cần chú ý khả năng thoát nước, thiết kế hạn chế góc khuất và mức độ thuận tiện khi lau chùi. Thiết bị phù hợp không thể thay thế hoàn toàn thói quen vệ sinh, nhưng có thể giúp quá trình làm sạch trở nên chủ động và hiệu quả hơn.
Kết luận
Những vị trí trong bếp có nhiều vi khuẩn hơn bồn cầu thường là các bề mặt ẩm, có nhiều khe và được chạm vào liên tục. Miếng rửa bát, chậu rửa, vòi nước, thớt, tủ lạnh và gioăng thiết bị đều cần có lịch vệ sinh cụ thể.
Một căn bếp an toàn cần kết hợp thói quen làm sạch đúng với thiết bị phù hợp. Gia đình nên chọn sản phẩm dễ tháo rửa, có chương trình làm sạch rõ ràng và phù hợp với quy mô sử dụng, thay vì chỉ dựa vào hình thức hoặc số lượng tính năng.